Bir\u00e7o\u011fumuzun ba\u015fl\u0131ca hedefi, uzun y\u0131llar \u00e7al\u0131\u015farak elde etti\u011fimiz birikimlerle ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131za cevap verebilecek, mutlu olabilece\u011fimiz bir ev sahibi olmakt\u0131r. Evi al\u0131rken kimimiz emlak dan\u0131\u015fman\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evi bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z, kimimiz internet ortam\u0131nda ya da gezip ara\u015ft\u0131rarak sonuca kendimiz ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kriterlere uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz evi genelde sadece bir ya da iki defa gezip, k\u0131sa bir s\u00fcre inceleme \u015fans\u0131 bulabiliriz. Tabi bu kadar k\u0131s\u0131tl\u0131 bir inceleme sonucunda da baz\u0131 olumsuzluklar\u0131 tespit etmek hi\u00e7 de kolay de\u011fildir.\u00a0 Peki, uzun y\u0131llar \u00e7ok ciddi d\u00fczeyde emek harcayarak elde etti\u011fimiz bu birikimlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131za tam olarak cevap veremeyen bir ev sat\u0131n alm\u0131\u015fsak ve memnun de\u011filsek ne yapabiliriz. Maalesef bu durumda yeni alm\u0131\u015f oldu\u011fumuz evi satma s\u00fcrecine girerek yeni bir ev aray\u0131\u015f\u0131na girmemiz ya da evimizi kiraya verip maddi olarak ve di\u011fer unsurlar bak\u0131m\u0131ndan memnun olabilece\u011fimiz kiral\u0131k bir ev bulmam\u0131z gerekir. Tabi her iki durumda da yorucu ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 bizi bekledi\u011fi gibi uzunca bir s\u00fcre\u00e7le de kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz.<\/p>\n
Hem in\u015faat m\u00fchendisi olmam hem de gayrimenkul de\u011ferleme uzman\u0131 olmam sebebiyle uzun y\u0131llard\u0131r konut al\u0131m\u0131ndan sonra kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan pek \u00e7ok olumsuzluk hikayesine \u015fahit oldum. Bilindi\u011fi \u00fczere konut sat\u0131\u015flar\u0131nda sat\u0131c\u0131 taraf kim olursa olsun maalesef satt\u0131\u011f\u0131 konutun olumsuz \u00f6zelliklerinden pekte bahsetmemektedir. Baz\u0131lar\u0131 da mevcut olumsuz durumun \u00f6neminin fark\u0131nda bile de\u011fildir. Bu durumda al\u0131c\u0131, konutta ya\u015fad\u0131ktan sonra anlayabilece\u011fi olumsuz durumlar hakk\u0131nda bilgi sahibi olamamaktad\u0131r.<\/p>\n
Detaylar benim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli diyen al\u0131c\u0131lar i\u00e7in ise konutta ya\u015fanmadan veya \u00f6ncesinde test edilmeden ve detayl\u0131 incelemeler yap\u0131lmadan akl\u0131ndaki soru i\u015faretlerinin giderilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir\u00e7ok ki\u015fi hayalini kurdu\u011fu evi ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannederken g\u00fcnler ge\u00e7tik\u00e7e evin olumsuz \u00f6zelliklerini ke\u015ffettik\u00e7e s\u00fck\u00fbtu hayale u\u011framaktad\u0131r. Peki evde ya\u015famadan fark etmemizin hemen hemen hi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 olumsuzluklar neler olabilir?<\/p>\n
E\u011fer ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ev yeni ise elektrik ve su kullan\u0131lmaya ba\u015flamadan tesisatta herhangi bir sorun var m\u0131 anlamam\u0131z olduk\u00e7a zordur. Musluklara gelen suyun tazyikinin yeterli seviyede olmamas\u0131, tesisat borular\u0131ndan, havaland\u0131rma fan\u0131ndan, asans\u00f6rden gelebilecek sesler, \u0131slak hacim giderlerinden gelebilecek koku rahats\u0131z edecek seviyede olabilir. Yine \u0131slak hacimlerde kullan\u0131lan armat\u00fcrlerin yeri ve \u00f6zellikleri kullan\u0131\u015fl\u0131 olmayabilir. Is\u0131tma sisteminde ve elemanlar\u0131nda sorunlar olabilir. Konutun bulundu\u011fu b\u00f6lgeye has r\u00fczg\u00e2r etkisi, g\u00fcr\u00fclt\u00fc etkisi vb. durumlar olabilir. Mahallerin kullan\u0131\u015fl\u0131 olmamas\u0131, i\u015f\u00e7ilik kalitesinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 d\u00f6\u015femede, duvarlarda vb. de ilk bak\u0131\u015fta dikkatten ka\u00e7an sorunlar olabilir. Burada yazamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z daha onlarca sorunla kar\u015f\u0131la\u015fma ihtimali hi\u00e7 de az de\u011fildir. Bunlar \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil, bunlardan tadilat ile giderilebilecek olanlar\u0131n maliyetine katlan\u0131r d\u00fczelttiririm, d\u00fczelttirilemiyorsa bu \u015fekilde devam ederim diyenlere zaten s\u00f6z\u00fcm\u00fcz yok.<\/p>\n
Ancak daha \u00f6nce belirtti\u011fim gibi detaylar benim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli diyenler ve konut pazarlan\u0131rken belirtilen b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sat\u0131n almadan \u00f6nce bilmek istiyorum diyenler i\u00e7in yeni bir uygulamaya ihtiya\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bildi\u011finiz gibi ara\u00e7lar s\u0131f\u0131r km. olarak da al\u0131nsa, ikinci el olarak da al\u0131nsa sat\u0131n almadan \u00f6nce test etme imkan\u0131 azda olsa var. O zaman herkesin kendi b\u00fct\u00e7esine g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle beraber genel olarak ciddi bir k\u00fclfete katlan\u0131larak sat\u0131n al\u0131nan konutlarda olumsuzluk varsa, al\u0131c\u0131n\u0131n bunlar\u0131 bilerek almaya karar vermesi daha iyi olmaz m\u0131?<\/p>\n
Cevab\u0131 benim gibi evet olanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n hi\u00e7 de az olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Konutlar\u0131n al\u0131nmadan \u00f6nce ya\u015fanarak test edilebilece\u011fi bir sistemin geli\u015ftirilebilece\u011fini, bu imkan\u0131 sa\u011flayacak konut \u00fcreticilerinin maddi olarak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alabilece\u011fini ve sekt\u00f6rde fark yarataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ancak bu tip bir uygulama hayata ge\u00e7se de, ge\u00e7mese de, Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu taraf\u0131ndan yetkilendirilmi\u015f de\u011ferleme \u015firketlerinden talep edilecek rapor arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, resmi kurumlarda, konutta, ana gayrimenkulde ve yak\u0131n \u00e7evrede yap\u0131lan incelemeler sonucunda tespit edilen de\u011ferin yan\u0131nda, teknik, hukuki vb. olumlu ve olumsuz \u00f6zellikler hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi edinilebilmektedir. Bu raporlar al\u0131c\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve varsa olas\u0131 riskleri bilerek bir al\u0131m karar\u0131 verebilmesi i\u00e7in son derece \u00f6nemli bilgiler i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
Osman Y\u00fcksel – De\u011ferleme Uzman\u0131, \u0130n\u015faat M\u00fchendisi<\/strong><\/p>\n Ekonometri Dergisi, Mart-Nisan 2018<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bir\u00e7o\u011fumuzun ba\u015fl\u0131ca hedefi, uzun y\u0131llar \u00e7al\u0131\u015farak elde etti\u011fimiz birikimlerle ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131za cevap verebilecek, mutlu olabilece\u011fimiz bir ev sahibi olmakt\u0131r. Evi al\u0131rken kimimiz emlak dan\u0131\u015fman\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evi [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1582,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2659"}],"collection":[{"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2659"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2659\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/laldegerleme.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}